Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której domaga się pełnego włączenia miast w projektowanie i wdrażanie polityk europejskich oraz programów spójności na lata 2028-2034. Wzywa w szczególności do podniesienia z 8 % do 13 % minimalnego udziału Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR, głównej pomocy regionalnej UE) przeznaczonego na zrównoważone strategie rozwoju miejskiego po 2027 r. Tekst z zadowoleniem przyjmuje zaproponowany przez Komisję program UE dla miast, ale podkreśla: program ten musi uzupełniać politykę spójności, a nie ją zastępować. Parlament zwraca się do Komisji o podjęcie działań; nie jest to ustawa.
Komisja przedstawiła program UE dla miast, obejmujący regularne dialogi i coroczne spotkanie polityczne wysokiego szczebla z miastami. Parlament odpowiada, że samorządy lokalne stosują 70 % prawodawstwa europejskiego i dlatego muszą uczestniczyć także w jego tworzeniu, a nie tylko w jego wdrażaniu. Rezolucja wpisuje się w przygotowania do kolejnego okresu finansowania spójności, obejmującego lata 2028-2034.
Minimalny udział EFRR podniesiony do 13 %Parlament popiera zwiększenie minimalnej alokacji EFRR, z wyłączeniem pomocy technicznej, na zintegrowane strategie zrównoważonego rozwoju miejskiego i terytorialnego: z 8 % obecnie do 13 % po 2027 r.
Miasta włączone w programy na lata 2028-2034Władze lokalne i regionalne powinny być w pełni zaangażowane w wybór priorytetów inwestycyjnych oraz w opracowywanie programów spójności i krajowych i regionalnych planów partnerstwa na lata 2028-2034.
Komponent miejski dla małych miastInstrument wsparcia technicznego powinien obejmować szczególny komponent miejski przeznaczony dla małych i średnich miast, bezpośrednio dostępny dla miast i funkcjonalnych obszarów miejskich.
Pomiar presji miejskiejKomisja jest proszona o opracowanie wspólnej metody pomiaru presji miejskiej i metropolitalnej, możliwej do zastosowania w programowaniu funduszy spójności.
Kontynuacja finansowania miejskiegoParlament domaga się, aby Europejska Inicjatywa Miejska, URBACT i ESPON nadal otrzymywały wystarczające zasoby, ze szczególnym wsparciem dla małych i średnich miast, wysp i sieci, oraz uproszczenia procedur ubiegania się o finansowanie.
Przyjęta 601 głosami za, 20 przeciw i 36 wstrzymującymi się, podczas głosowania elektronicznego imiennego.
Gdyby Komisja i państwa członkowskie zastosowały się do tych postulatów, miasta dysponowałyby większym udziałem europejskich funduszy regionalnych na remonty dzielnic, rozwój transportu czy dostosowanie przestrzeni publicznych do upałów: minimalny udział wzrósłby z 8 % do 13 % po 2027 r. Mieszkańcy małych i średnich miast mogliby łatwiej uzyskać dostęp do europejskiej pomocy technicznej przy przygotowywaniu swoich projektów. Postulaty te nie tworzą jednak natychmiast żadnego obowiązku prawnego: wyznaczają kierunek przyszłych negocjacji dotyczących budżetu i zasad spójności.
Parlament Europejski domaga się podniesienia z 8 % do 13 % minimalnego udziału EFRR zarezerwowanego na zrównoważony rozwój miejski po 2027 roku. Za tą liczbą kryje się proste pytanie: czy miasta powinny być lepiej włączone w istniejące fundusze, czy trzeba dokładać jeszcze jeden program miejski? Przyjęta rezolucja, 601 głosów za, 20 przeciw i 36 wstrzymujących się, skłania się ku pierwszej opcji, ale ulega też pokusie mnożenia okienek i etykiet.
Parlament nie poprzestaje na przyjęciu programu Komisji. Wyznacza cel liczbowy: 13 % EFRR, bez pomocy technicznej, na zintegrowane strategie zrównoważonego rozwoju miejskiego i terytorialnego. Ten dolny pułap ma zaletę jasności: gwarantuje, że miasta nie zostaną zapomniane w kolejnym programowaniu. Ale dolny pułap to nie czarodziejska różdżka. Zobowiązuje instytucje zarządzające do kierowania większej części funduszy na strategie miejskie, nie znosząc kontroli, audytów i przepisów, które zniechęcają małe gminy do składania wniosków.
Tekst domaga się także, aby miasta korzystały z wysiłków na rzecz uproszczenia. Intencja jest dobra, ale pozostaje zaproszeniem. Dopóki zasady kwalifikowalności, współfinansowania i kontroli będą się piętrzyć, małe miasta nadal będą rezygnować z projektów z braku zdolności administracyjnych. Uproszczenie nie polega na przyspieszaniu rozpatrywania wniosków, ale na ich eliminowaniu.
Parlament domaga się specjalnego komponentu miejskiego w instrumencie wsparcia technicznego, bezpośrednio dostępnego dla miast i funkcjonalnych obszarów miejskich. Idea jest chwalebna: małe i średnie miasta potrzebują inżynierii, aby przygotować swoje projekty. Ale stworzenie kolejnego okienka to dodanie kolejnej warstwy koordynacji. Ryzyko polega na tym, że ci sami beneficjenci będą kwalifikować się do kilku instrumentów, z różnymi procedurami, bez wzrostu całkowitego finansowania.
Etykieta doskonałości dla projektów Europejskiej Inicjatywy Miejskiej, które nie zostały sfinansowane z braku budżetu, jest ciekawsza: pozwala przekierować już ocenione projekty do innych źródeł bez duplikowania procedur. To haust tlenu dla autorów projektów, ale nie zastępuje wzrostu zasobów. Etykieta nie finansuje budów.
Rezolucja nalega, aby władze lokalne były w pełni włączone w programowanie 2028-2034. To uzasadnione: to one znają potrzeby terenu. Ale tekst milczy o odpowiedzialności państw członkowskich, które zarządzają funduszami i ustalają priorytety krajowe. Jeśli miasta nie są lepiej włączone, to nie tylko wina Brukseli: to także wina rządów, które koncentrują decyzje.
Wreszcie Parlament domaga się wspólnej metody pomiaru presji miejskiej. Celem jest lepsze ukierunkowanie funduszy na miasta przyjmujące ludność napływową, studentów lub dojeżdżających. Ale wspólna metoda to kolejna warstwa kryteriów i dokumentów potwierdzających. Miasta już poświęcają wiele czasu na wypełnianie wskaźników. Jeszcze jedna metoda grozi zwiększeniem obciążenia bez poprawy podejmowania decyzji.
Dolny pułap 13 % jest wart tyle, ile warte są towarzyszące mu przepisy, które przestaną zniechęcać tych, którzy chcą budować.
Parlament Europejski domaga się podniesienia z 8 % do 13 % minimalnego udziału EFRR zarezerwowanego na zrównoważony rozwój miejski po 2027 roku. Za tą liczbą kryje się proste pytanie: czy miasta powinny być lepiej włączone w istniejące fundusze, czy trzeba dokładać jeszcze jeden program miejski? Przyjęta rezolucja, 601 głosów za, 20 przeciw i 36 wstrzymujących się, skłania się ku pierwszej opcji, ale ulega też pokusie mnożenia okienek i etykiet.
Parlament nie poprzestaje na przyjęciu programu Komisji. Wyznacza cel liczbowy: 13 % EFRR, bez pomocy technicznej, na zintegrowane strategie zrównoważonego rozwoju miejskiego i terytorialnego. Ten dolny pułap ma zaletę jasności: gwarantuje, że miasta nie zostaną zapomniane w kolejnym programowaniu. Ale dolny pułap to nie czarodziejska różdżka. Zobowiązuje instytucje zarządzające do kierowania większej części funduszy na strategie miejskie, nie znosząc kontroli, audytów i przepisów, które zniechęcają małe gminy do składania wniosków.
Tekst domaga się także, aby miasta korzystały z wysiłków na rzecz uproszczenia. Intencja jest dobra, ale pozostaje zaproszeniem. Dopóki zasady kwalifikowalności, współfinansowania i kontroli będą się piętrzyć, małe miasta nadal będą rezygnować z projektów z braku zdolności administracyjnych. Uproszczenie nie polega na przyspieszaniu rozpatrywania wniosków, ale na ich eliminowaniu.
Parlament domaga się specjalnego komponentu miejskiego w instrumencie wsparcia technicznego, bezpośrednio dostępnego dla miast i funkcjonalnych obszarów miejskich. Idea jest chwalebna: małe i średnie miasta potrzebują inżynierii, aby przygotować swoje projekty. Ale stworzenie kolejnego okienka to dodanie kolejnej warstwy koordynacji. Ryzyko polega na tym, że ci sami beneficjenci będą kwalifikować się do kilku instrumentów, z różnymi procedurami, bez wzrostu całkowitego finansowania.
Etykieta doskonałości dla projektów Europejskiej Inicjatywy Miejskiej, które nie zostały sfinansowane z braku budżetu, jest ciekawsza: pozwala przekierować już ocenione projekty do innych źródeł bez duplikowania procedur. To haust tlenu dla autorów projektów, ale nie zastępuje wzrostu zasobów. Etykieta nie finansuje budów.
Rezolucja nalega, aby władze lokalne były w pełni włączone w programowanie 2028-2034. To uzasadnione: to one znają potrzeby terenu. Ale tekst milczy o odpowiedzialności państw członkowskich, które zarządzają funduszami i ustalają priorytety krajowe. Jeśli miasta nie są lepiej włączone, to nie tylko wina Brukseli: to także wina rządów, które koncentrują decyzje.
Wreszcie Parlament domaga się wspólnej metody pomiaru presji miejskiej. Celem jest lepsze ukierunkowanie funduszy na miasta przyjmujące ludność napływową, studentów lub dojeżdżających. Ale wspólna metoda to kolejna warstwa kryteriów i dokumentów potwierdzających. Miasta już poświęcają wiele czasu na wypełnianie wskaźników. Jeszcze jedna metoda grozi zwiększeniem obciążenia bez poprawy podejmowania decyzji.
Dolny pułap 13 % jest wart tyle, ile warte są towarzyszące mu przepisy, które przestaną zniechęcać tych, którzy chcą budować.
