Logo The European Citizen
Testi adottati
Approvata2026-06-17Affarijiet barranin u difiża

L-Albanija trid tissieħeb fl-UE: il-Parlament Ewropew jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tiegħu

Test adottat
Favur48374 %
Kontra10316 %
Astensjoni7011 %
Ma vvutax00 %
Spjegazzjoni dettaljata

Fehim tat-test adottat

Fil-qosor

Il-Parlament Ewropew adotta riżoluzzjoni li tfaħħar il-ftuħ tal-gruppi kollha tal-kapitoli tan-negozjati mal-Albanija fi 13-il xahar u tieħu nota tal-ambizzjoni tagħha li tagħlaq in-negozjati tal-adeżjoni sa tmiem l-2027. Hija titlob ukoll riformi elettorali, ġudizzjarji u kontra l-korruzzjoni, moratorju fuq il-kostruzzjonijiet fiż-żoni protetti u miżuri korrettivi wara irregolaritajiet fil-programm agrikolu IPARD II. It-test mhuwiex liġi: il-Parlament qed jitlob lill-gvern Albaniż biex jaġixxi.

01

Kuntest

Kull sena, il-Kummissjoni tippubblika rapport dwar il-progress tal-pajjiżi kandidati għall-Unjoni Ewropea. Ir-rapport tal-2025 dwar l-Albanija jservi bħala bażi għall-Parlament biex jevalwa r-riformi tal-pajjiż. L-Albanija hija kandidata uffiċjali mill-2014 u qed tinnegozja l-adeżjoni tagħha mill-2022. Fl-2025 u fl-2026, hija aċċellerat ir-ritmu billi fetħet il-gruppi kollha tal-kapitoli tan-negozjati fi 13-il xahar biss. Il-Parlament japprofitta minn dan ir-rapport annwali biex ifaħħar il-progress u jelenka dak li għad fadal qabel adeżjoni eventwali.

02

X'ġie deċiż

  1. 1

    Moratorju fiż-żoni protettiIl-Parlament jitlob lill-awtoritajiet Albaniżi biex minnufih iwaqqfu kull awtorizzazzjoni ġdida, kull sit tal-kostruzzjoni u kull żvilupp fiż-żoni protetti. Dan il-moratorju għandu jdum sakemm jiġu revokati d-dispożizzjonijiet inkompatibbli tal-liġi emendata dwar iż-żoni protetti u sakemm jiġu rispettati b'mod sħiħ l-istandards Ewropej għall-protezzjoni tan-natura. Kull proġett għandu jkun soġġett għal valutazzjoni sħiħa tal-impatti ambjentali, bil-parteċipazzjoni tal-pubbliku.

  2. 2

    Riforma elettorali qabel l-elezzjonijiet li jmissIl-Parlament jappella lill-maġġoranza u lill-oppożizzjoni biex iwettqu riforma elettorali komprensiva mas-soċjetà ċivili, billi japplikaw ir-rakkomandazzjonijiet pendenti tal-OSCE/BIDDH u tal-Kummissjoni ta' Venezja ħafna qabel iċ-ċikli elettorali li jmiss. Huwa jindika l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni inugwali, l-użu abbużiv tar-riżorsi amministrattivi, il-finanzjament tal-partiti, ix-xiri tal-voti u l-pressjonijiet fuq l-eletturi.

  3. 3

    Jikkoreġu l-irregolaritajiet tal-programm IPARD IIWara irregolaritajiet serji misjuba mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) fl-implimentazzjoni tal-programm IPARD II fl-Albanija, il-Parlament jitlob miżuri korrettivi immedjati u trasparenza totali dwar l-użu tal-għajnuna finanzjarja tal-Unjoni.

  4. 4

    Indipendenza tal-ġustizzja u ġlieda kontra l-korruzzjoniIl-Parlament jitlob l-implimentazzjoni sħiħa tal-liġijiet kontra l-korruzzjoni, b'mod partikolari dwar il-protezzjoni tal-informaturi u l-konflitti ta' interess. Huwa jrid riżorsi suffiċjenti għall-prosekutur speċjali kontra l-korruzzjoni (SPAK) mingħajr ma jiġu limitati s-setgħat investigattivi tiegħu, u aktar sforzi biex jiġu skoperti, iffriżati u konfiskati l-assi kriminali. Huwa jappella wkoll biex jiġu eżegwiti fil-ħin id-deċiżjonijiet kollha tal-Qorti Kostituzzjonali.

  5. 5

    Drittijiet tal-minoranzi u tal-koppji tal-istess sessIl-Parlament jitlob lill-Albanija biex issaħħaħ il-protezzjoni tal-minoranzi etniċi u reliġjużi u tal-gruppi vulnerabbli (Rom, Eġizzjani, persuni b'diżabilità, ħaddiema migranti, persuni LGBTIQ+), biex tiggarantixxi l-edukazzjoni fil-lingwi minoritarji u biex tipproteġi d-drittijiet tal-proprjetà tal-minoranza Griega. Huwa jistieden lill-gvern biex joħloq sħubija reġistrata biex jirrikonoxxi u jipproteġi l-koppji tal-istess sess, skont il-pjan ta' azzjoni nazzjonali tiegħu 2021-2027.

03

Riżultat tal-votazzjoni

483Favur103Kontra70Astensjoni

Il-Parlament adotta r-riżoluzzjoni b'483 vot favur, 103 kontra u 70 astensjonijiet, waqt votazzjoni elettronika b'sejħa tal-ismijiet fis-17 ta' Ġunju 2026.

04

X'ifisser dan għaċ-ċittadini

Għaċ-ċittadini Albaniżi, dan it-test m'għandux saħħa ta' liġi: hija talba politika indirizzata lill-awtoritajiet ta' Tirana. B'mod konkret, il-Parlament Ewropew jikkundizzjona l-appoġġ tiegħu għal progress fl-istat tad-dritt, fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, fil-libertà tal-midja u fil-protezzjoni tal-ambjent. Ir-residenti taż-żoni protetti jistgħu jaraw il-kostruzzjonijiet jieqfu jekk jiġi applikat il-moratorju mitlub. Il-koppji tal-istess sess għadhom jistennew rikonoxximent legali. Il-bdiewa benefiċjarji tal-programm IPARD II jistgħu jesperjenzaw kontrolli msaħħa wara l-irregolaritajiet irrappurtati. Għaċ-ċittadini tal-Unjoni, il-posta hija li jiġi żgurat li l-flus Ewropej jintużaw tajjeb u li t-tkabbir isir fuq bażijiet sodi.

Opinion & analysis

L-Albanija: il-Parlament Ewropew jistabbilixxi l-prezz tal-adeżjoni

Il-Parlament Ewropew fl-17 ta' Ġunju 2026 adotta riżoluzzjoni dwar ir-rapport tal-2025 tal-Kummissjoni dwar l-Albanija b'483 vot favur, 103 kontra u 70 astensjoni. Huwa jfaħħar il-ftuħ tal-gruppi kollha tal-kapitoli tan-negozjati fi 13-il xahar u jieħu nota tal-ambizzjoni Albaniża li tagħlaq in-negozjati sa tmiem l-2027. Iżda dan it-test mhuwiex liġi: hija lista ta' kundizzjonijiet politiċi indirizzata lil Tirana, u hija tqila.

Il-punti ewlenin

  • Il-Parlament jitlob moratorju immedjat fuq kull awtorizzazzjoni ġdida, kull sit ta' kostruzzjoni u kull żvilupp fiż-żoni protetti, sakemm jiġu mħassra d-dispożizzjonijiet inkompatibbli tal-liġi emendata dwar iż-żoni protetti.
  • Huwa jappella lill-maġġoranza u lill-oppożizzjoni għal riforma elettorali komprensiva li timplimenta r-rakkomandazzjonijiet pendenti tal-OSBE/ODIHR u tal-Kummissjoni ta' Venezja ħafna qabel l-elezzjonijiet li ġejjin.
  • Wara l-irregolaritajiet gravi misjuba mill-OLAF fil-programm IPARD II, huwa jitlob miżuri korrettivi immedjati u trasparenza totali dwar l-għajnuna finanzjarja tal-Unjoni.
  • Huwa jistieden lill-gvern Albaniż joħloq sħubija rreġistrata biex jirrikonoxxi u jipproteġi l-koppji tal-istess sess, skont il-pjan ta' azzjoni nazzjonali tiegħu 2021-2027.

Ritmu mfaħħar, implimentazzjoni li trid tiġi ppruvata

L-Albanija fetħet il-gruppi kollha tal-kapitoli fi 13-il xahar, u l-Parlament ifaħħar dan mingħajr riżerva. Iżda l-ftuħ tal-kapitoli mhuwiex l-għeluq tagħhom. It-test jieħu nota tal-ambizzjoni ta' Tirana li tikkonkludi sa tmiem l-2027, mingħajr ma jagħmilha skadenza vinkolanti. Il-kundizzjoni vera li tqiegħdet tinsab x'imkien ieħor: l-implimentazzjoni rigoruża tal-leġiżlazzjoni adottata. Hawnhekk hemm il-problema, u l-Parlament jaf dan.

Ir-rapport annwali tal-Kummissjoni jservi bħala bażi għal din ir-riżoluzzjoni, li mhijiex att leġiżlattiv. Hija ma tibdilx ebda regola, ma toħloqx ebda obbligu legali dirett. Hija tgħid x'jistenna l-Parlament, u tgħidu b'preċiżjoni. Għaċ-ċittadini Albaniżi, dan ifisser li l-appoġġ Ewropew jibqa' kundizzjonat mir-riżultati konkreti: ġustizzja indipendenti, korruzzjoni ġudikata, midja ħielsa, ambjent protett.

Il-flus Ewropej u l-istat tad-dritt

Il-Parlament jitlob riżorsi suffiċjenti għall-prosekutur speċjali kontra l-korruzzjoni (SPAK) mingħajr ma jillimita s-setgħat investigattivi tiegħu, u aktar sforzi biex jiġu skoperti, iffriżati u konfiskati l-assi kriminali. Huwa jinnota li l-Albanija waqgħet għall-91 post fl-indiċi tal-perċezzjoni tal-korruzzjoni fl-2025, meta mqabbla mat-80 post fl-2024. Dan mhuwiex dettall: il-korruzzjoni fil-livell għoli tiskoraġġixxi l-investiment u tbiegħed il-flus pubbliċi. Mingħajr konfiska effettiva, in-netwerks kriminali jżommu l-profitti tagħhom u jkomplu jixtru l-kompliċitajiet.

Dwar il-programm IPARD II, l-irregolaritajiet gravi misjuba mill-OLAF jeħtieġu miżuri korrettivi immedjati. Il-Parlament jitlob trasparenza totali dwar l-użu tal-għajnuna tal-Unjoni. Għall-bdiewa Albaniżi benefiċjarji, dan jista' jfisser kontrolli msaħħa; għall-kontribwent Ewropew, din hija l-kundizzjoni minima biex il-flus imħallsa ma jintilfux f'ċirkwiti opaki. Il-fiduċja fit-tkabbir tiddependi fuq dan it-tip ta' verifika, mhux fuq id-diskorsi.

Żoni protetti: moratorju, mhux politika

Il-Parlament jitlob moratorju immedjat fuq il-proċeduri kollha ġodda ta' awtorizzazzjoni, ix-xogħlijiet ta' kostruzzjoni u l-interventi ta' żvilupp fiż-żoni protetti, sakemm jiġu mħassra d-dispożizzjonijiet inkompatibbli tal-liġi emendata dwar iż-żoni protetti u sakemm jiġu rispettati b'mod sħiħ l-istandards Ewropej tal-protezzjoni tan-natura. Kull proġett għandu jkun soġġett għal valutazzjoni sħiħa tal-impatti ambjentali, bil-parteċipazzjoni tal-pubbliku. Din hija talba politika, mhux liġi: hija ma twaqqafx ix-xogħlijiet waħedha, iżda torbot il-progress tal-adeżjoni ma' dan il-punt.

Moratorju mhuwiex politika ambjentali. Huwa jissospendi deċiżjonijiet, ma jissostitwixxihomx. L-alternattiva sussidjarja tkun li l-fondi Ewropej jiġu kundizzjonati mir-riżultati li jistgħu jitkejlu, minflok ma jiġu akkumulati proċeduri. Iżda l-Parlament għażel it-triq politika: huwa jistabbilixxi kundizzjonijiet, u jħalli lil Tirana r-responsabbiltà li tissodisfahom. L-abitanti taż-żoni kkonċernati se jaraw jekk il-wegħdiet jissarrfu f'atti.

Il-ftuħ tal-kapitoli fi 13-il xahar jiswa biss jekk ir-riformi jsegwu. Il-Parlament stabbilixxa l-prezz, mhux id-data.

Aġixxi fuq dan it-test
Preżenza dakinhar
Il-folja tal-preżenza għadha mhix ippubblikata
Il-folja tal-preżenza għadha mhix ippubblikataTiġi ppubblikata ftit jiem wara s-seduta.
Ara t-test sħiħ
Ixxerja
din il-votazzjoni