Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση, εγκρίνοντας την προσωρινή συμφωνία με το Συμβούλιο για τον νέο κανονισμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων. Ο Οργανισμός γίνεται όργανο της Ένωσης με νομική προσωπικότητα, με έδρα το Ελσίνκι, και οι στόχοι και οι αποστολές του προσδιορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια, ιδίως όσον αφορά τη διαφάνεια. Το κείμενο αυτό είναι το τελικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων με τις κυβερνήσεις της Ένωσης· οι τελευταίες πρέπει ακόμη να το εγκρίνουν επίσημα πριν καταστεί νόμος.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ECHA) δημιουργήθηκε το 2007 για να διαχειρίζεται τις τεχνικές, επιστημονικές και διοικητικές πτυχές της νομοθεσίας για τα χημικά προϊόντα (REACH). Με την πάροδο του χρόνου, άλλες τομεακές νομοθεσίες του ανέθεσαν νέα καθήκοντα. Ο κανονισμός που εγκρίθηκε αποσκοπεί στη διευκρίνιση του νομικού καθεστώτος, της έδρας και των αποστολών του, καθώς και στην ενίσχυση της διαφάνειας των δραστηριοτήτων του. Συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο τους κανόνες που ισχύουν για τον Οργανισμό και τροποποιεί διάφορους τομεακούς κανονισμούς.
Καθεστώς οργάνου της ΈνωσηςΟ Οργανισμός γίνεται όργανο της Ένωσης με νομική προσωπικότητα, με την ευρύτερη νομική ικανότητα που αναγνωρίζεται στα νομικά πρόσωπα στο εθνικό δίκαιο. Εκπροσωπείται από εκτελεστικό διευθυντή.
Έδρα στο ΕλσίνκιΗ έδρα του Οργανισμού ορίζεται στο Ελσίνκι, στη Φινλανδία.
Διευρυμένοι στόχοιΟ Οργανισμός συμβάλλει στην εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τους κινδύνους, την ασφαλή χρήση και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων. Αποσκοπεί σε υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των ευάλωτων ομάδων, ενώ παράλληλα προωθεί την ελεύθερη κυκλοφορία των ουσιών στην εσωτερική αγορά και λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Προώθηση μεθόδων χωρίς ζώαΟ Οργανισμός προωθεί και ενισχύει την εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά την υποκατάσταση των επικίνδυνων χημικών προϊόντων και την ανάπτυξη προσεγγίσεων χωρίς ζώα και αναδυόμενων μεθόδων.
Διαφάνεια των αιτήσεωνΟ Οργανισμός οφείλει να δημοσιεύει στον ιστότοπό του τις αιτήσεις που λαμβάνει στο πλαίσιο των καθηκόντων του για τεχνική και επιστημονική υποστήριξη, καθώς και τις αιτήσεις επιστημονικών γνωμών που υποβάλλουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή ένα κράτος μέλος, και να επικαιροποιεί τακτικά την κατάσταση προόδου των εν λόγω αιτήσεων.
Το Κοινοβούλιο ενέκρινε το κείμενο με 561 ψήφους υπέρ, 13 κατά και 39 αποχές (ηλεκτρονική ψηφοφορία με ονομαστική κλήση).
Ο παρών κανονισμός επιβεβαιώνει τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων ως ανεξάρτητης επιστημονικής αναφοράς για την αξιολόγηση των κινδύνων των χημικών προϊόντων στην Ένωση. Οι πολίτες θα επωφεληθούν από μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τις αιτήσεις που απευθύνονται στον Οργανισμό και από αυξημένη δέσμευση υπέρ μεθόδων χωρίς ζώα. Οι επιχειρήσεις, ιδίως οι ΜΜΕ, θα δουν τις ειδικές ανάγκες τους να λαμβάνονται υπόψη στο έργο του Οργανισμού. Το κείμενο πρέπει ακόμη να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο πριν από την έναρξη ισχύος του.
Το Κοινοβούλιο ενέκρινε με 561 ψήφους υπέρ, 13 κατά και 39 αποχές τον νέο κανονισμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων. Ο Οργανισμός γίνεται όργανο της Ένωσης με νομική προσωπικότητα, η έδρα του παραμένει στο Ελσίνκι και οι στόχοι του προσδιορίζονται ρητά: προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των ευάλωτων ομάδων, ελεύθερη κυκλοφορία των ουσιών στην εσωτερική αγορά, ανταγωνιστικότητα, ανάγκες των ΜΜΕ, προώθηση των μεθόδων χωρίς ζώα. Το Συμβούλιο πρέπει ακόμη να εγκρίνει επίσημα το κείμενο.
Η αξία του κειμένου έγκειται στη συγκέντρωση σε έναν ενιαίο κανονισμό του καθεστώτος, της έδρας και των αποστολών ενός οργανισμού που συσσώρευε από το 2007 καθήκοντα διάσπαρτα σε περίπου δέκα τομεακές νομοθεσίες. Για μια χημική ΜΜΕ, το να γνωρίζει ποιος αξιολογεί, ποιος γνωμοδοτεί και ποιος αποφασίζει αποτελεί πραγματικό κέρδος αναγνωσιμότητας. Η νομική προσωπικότητα και η έδρα στο Ελσίνκι δεν αλλάζουν τίποτα στην καθημερινότητα, αλλά τερματίζουν μια ασάφεια που συντηρούσαν διαδοχικά κείμενα.
Ωστόσο, η σαφήνεια του καθεστώτος δεν λέει τίποτα για τον φόρτο. Το άρθρο 4 συσσωρεύει γενικές αποστολές: τεχνική υποστήριξη, ψηφιακά εργαλεία, διεθνής συνεργασία, έρευνα, πρόσβαση του κοινού στην πληροφορία, πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων, διάλογος με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ετήσια κατάρτιση του προσωπικού και των επιτροπών. Κάθε προσθήκη παρουσιάζεται ως αυτονόητη. Καμία δεν κοστολογείται, καμία δεν συνδέεται με νέο πόρο. Ένας οργανισμός που πρέπει να τα κάνει όλα με δεδομένο προϋπολογισμό καταλήγει να ιεραρχεί σιωπηρά, και αυτό που περιμένει είναι οι φάκελοι των επιχειρήσεων.
Το άρθρο 4, παράγραφος 6, επιβάλλει στον Οργανισμό να δημοσιεύει τα αιτήματα που λαμβάνει και να τηρεί επικαιροποιημένη την κατάσταση προόδου τους. Αυτό είναι πρόοδος: ένας βιομήχανος ή μια ΜΚΟ θα μπορεί να βλέπει πόσο χρόνο παραμένει μια αξιολόγηση σε αναμονή. Όμως η δημοσίευση των καθυστερήσεων δεν τις εξαλείφει. Αν ο Οργανισμός στερείται επιστημονικού προσωπικού, ο πίνακας παρακολούθησης θα είναι άψογος και ο φάκελος μπλοκαρισμένος. Η διαφάνεια γίνεται άλλοθι όταν υποκαθιστά τη δεσμευτικότητα του αποτελέσματος.
Ο πραγματικός μοχλός θα βρισκόταν αλλού: δεσμευτικές προθεσμίες, υποχρέωση απάντησης εντός ορισμένου χρόνου και μηχανισμός που καθιστά τον Οργανισμό υπόλογο για τις καθυστερήσεις του ενώπιον του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Το κείμενο προτιμά τη βιτρίνα από την υποχρέωση. Μια προσέγγιση βασισμένη στη λογοδοσία θα είχε θέσει δεσμευτικές προθεσμίες και θα είχε αφήσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιταχύνουν τις εθνικές διαδικασίες, αντί να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο υποβολής εκθέσεων.
Ένας οργανισμός που δημοσιεύει τις καθυστερήσεις του δεν τις εξαλείφει: τις καθιστά ορατές, κάτι που δεν είναι το ίδιο με το να τις μειώνει.
Το Κοινοβούλιο ενέκρινε με 561 ψήφους υπέρ, 13 κατά και 39 αποχές τον νέο κανονισμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων. Ο Οργανισμός γίνεται όργανο της Ένωσης με νομική προσωπικότητα, η έδρα του παραμένει στο Ελσίνκι και οι στόχοι του προσδιορίζονται ρητά: προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των ευάλωτων ομάδων, ελεύθερη κυκλοφορία των ουσιών στην εσωτερική αγορά, ανταγωνιστικότητα, ανάγκες των ΜΜΕ, προώθηση των μεθόδων χωρίς ζώα. Το Συμβούλιο πρέπει ακόμη να εγκρίνει επίσημα το κείμενο.
Η αξία του κειμένου έγκειται στη συγκέντρωση σε έναν ενιαίο κανονισμό του καθεστώτος, της έδρας και των αποστολών ενός οργανισμού που συσσώρευε από το 2007 καθήκοντα διάσπαρτα σε περίπου δέκα τομεακές νομοθεσίες. Για μια χημική ΜΜΕ, το να γνωρίζει ποιος αξιολογεί, ποιος γνωμοδοτεί και ποιος αποφασίζει αποτελεί πραγματικό κέρδος αναγνωσιμότητας. Η νομική προσωπικότητα και η έδρα στο Ελσίνκι δεν αλλάζουν τίποτα στην καθημερινότητα, αλλά τερματίζουν μια ασάφεια που συντηρούσαν διαδοχικά κείμενα.
Ωστόσο, η σαφήνεια του καθεστώτος δεν λέει τίποτα για τον φόρτο. Το άρθρο 4 συσσωρεύει γενικές αποστολές: τεχνική υποστήριξη, ψηφιακά εργαλεία, διεθνής συνεργασία, έρευνα, πρόσβαση του κοινού στην πληροφορία, πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων, διάλογος με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ετήσια κατάρτιση του προσωπικού και των επιτροπών. Κάθε προσθήκη παρουσιάζεται ως αυτονόητη. Καμία δεν κοστολογείται, καμία δεν συνδέεται με νέο πόρο. Ένας οργανισμός που πρέπει να τα κάνει όλα με δεδομένο προϋπολογισμό καταλήγει να ιεραρχεί σιωπηρά, και αυτό που περιμένει είναι οι φάκελοι των επιχειρήσεων.
Το άρθρο 4, παράγραφος 6, επιβάλλει στον Οργανισμό να δημοσιεύει τα αιτήματα που λαμβάνει και να τηρεί επικαιροποιημένη την κατάσταση προόδου τους. Αυτό είναι πρόοδος: ένας βιομήχανος ή μια ΜΚΟ θα μπορεί να βλέπει πόσο χρόνο παραμένει μια αξιολόγηση σε αναμονή. Όμως η δημοσίευση των καθυστερήσεων δεν τις εξαλείφει. Αν ο Οργανισμός στερείται επιστημονικού προσωπικού, ο πίνακας παρακολούθησης θα είναι άψογος και ο φάκελος μπλοκαρισμένος. Η διαφάνεια γίνεται άλλοθι όταν υποκαθιστά τη δεσμευτικότητα του αποτελέσματος.
Ο πραγματικός μοχλός θα βρισκόταν αλλού: δεσμευτικές προθεσμίες, υποχρέωση απάντησης εντός ορισμένου χρόνου και μηχανισμός που καθιστά τον Οργανισμό υπόλογο για τις καθυστερήσεις του ενώπιον του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Το κείμενο προτιμά τη βιτρίνα από την υποχρέωση. Μια προσέγγιση βασισμένη στη λογοδοσία θα είχε θέσει δεσμευτικές προθεσμίες και θα είχε αφήσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιταχύνουν τις εθνικές διαδικασίες, αντί να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο υποβολής εκθέσεων.
Ένας οργανισμός που δημοσιεύει τις καθυστερήσεις του δεν τις εξαλείφει: τις καθιστά ορατές, κάτι που δεν είναι το ίδιο με το να τις μειώνει.