Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία το τελικό κείμενο της ευρωπαϊκής οδηγίας κατά της διαφθοράς. Το κείμενο αυτό καθορίζει κοινούς ορισμούς και ποινές για τα αδικήματα διαφθοράς σε όλες τις χώρες της Ένωσης. Αυτό είναι το τέλος της νομοθετικής διαδικασίας από την πλευρά του Κοινοβουλίου: το κείμενο είναι οριστικό και θα γίνει νόμος μετά τη δημοσίευσή του.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει το 2023 μια οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς, εναρμονίζοντας τους ορισμούς των αδικημάτων και τις κυρώσεις στα 27 κράτη μέλη. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατέληξαν σε συμφωνία. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε αυτό το τελικό κείμενο κατά τη σύνοδο της 26ης Μαρτίου 2026.
Κοινοί ορισμοί της διαφθοράςΗ οδηγία (ΕΕ) 2026/1021 καθορίζει κοινούς ορισμούς για τα αδικήματα διαφθοράς σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενσωματώσουν αυτούς τους ορισμούς στο εθνικό τους δίκαιο.
Εναρμονισμένες ποινέςΕλάχιστες ποινές και συγκρίσιμες κυρώσεις θα εφαρμόζονται σε όλες τις χώρες της Ένωσης για πράξεις διαφθοράς, βάζοντας τέλος στις διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών.
Νέοι κανόνες για τις επιχειρήσειςΟι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πολλές χώρες της Ένωσης θα υπόκεινται στους ίδιους κανόνες και στις ίδιες κυρώσεις όσον αφορά τη διαφθορά, γεγονός που απλοποιεί τις υποχρεώσεις τους.
Η Επιτροπή θα πρέπει να ζητήσει εκ νέου τη γνώμη του ΚοινοβουλίουΕάν η Επιτροπή τροποποιήσει ουσιαστικά την πρότασή της στο μέλλον, θα πρέπει να ζητήσει εκ νέου τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Επίσημη διαβίβαση του κειμένουΗ Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα διαβιβάσει τη θέση που εγκρίθηκε στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.
Το Κοινοβούλιο ενέκρινε το κείμενο με 581 ψήφους υπέρ, 21 κατά και 42 αποχές.
Στην πράξη, οι πολίτες όλων των χωρών της Ένωσης θα προστατεύονται από τους ίδιους ορισμούς της διαφθοράς και τις ίδιες ποινές για τους δράστες. Μια διεφθαρμένη επιχείρηση ή δημόσιος υπάλληλος θα δικάζεται σύμφωνα με συγκρίσιμους κανόνες, είτε βρίσκεται στο Παρίσι, στη Ρώμη ή στη Βαρσοβία. Τα θύματα διαφθοράς θα μπορούν να βασίζονται σε ένα κοινό νομικό πλαίσιο. Το κείμενο είναι οριστικό: θα γίνει νόμος μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 26 Μαρτίου 2026, με 581 ψήφους υπέρ, 21 κατά και 42 αποχές, την οδηγία (ΕΕ) 2026/1021 που καθορίζει ορισμούς και ελάχιστες ποινές για τη διαφθορά σε ολόκληρη την Ένωση. Το κείμενο είναι οριστικό. Πίσω από την φαινομενική ομοφωνία, ένα συγκεκριμένο ερώτημα: ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό αυτής της εναρμόνισης;
Ο δηλωμένος στόχος είναι αξιέπαινος: να τερματιστούν οι διαφορές μεταχείρισης μεταξύ Παρισιού, Ρώμης και Βαρσοβίας. Αλλά η μέθοδος που επιλέχθηκε, αυτή των δεσμευτικών ελάχιστων κανόνων, επιβάλλει στις επιχειρήσεις νέα κόστη συμμόρφωσης. Τα προβλεπόμενα πρόστιμα, έως 5 % του παγκόσμιου κύκλου εργασιών, παρουσιάζονται ως αποτρεπτικά. Για μια εξαγωγική ΜΜΕ, ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος γίνεται υπαρξιακός, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις θα μπορούν να απορροφήσουν αυτά τα ποσά.
Το κατώτατο όριο των 10 000 ευρώ για την υπεξαίρεση απεικονίζει την ασάφεια: κάτω από αυτό, τα κράτη μπορούν να επιλέξουν να μην ποινικοποιήσουν. Αλλά η σώρευση συνδεδεμένων πράξεων του ίδιου δράστη σημαίνει ότι μια σειρά μικρών υπεξαιρέσεων μπορεί να ανατρέψει την κατηγορία. Για έναν διευθυντή, τα όρια μεταξύ αμέλειας και αδικήματος γίνονται θολά, και η συμμόρφωση με τον νόμο απαιτεί δαπανηρή αναλυτική λογιστική.
Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη να άρουν τα προνόμια και τις ασυλίες των εθνικών αξιωματούχων για αδικήματα διαφθοράς. Αυτό είναι μια πραγματική πρόοδος: πολύ συχνά, οι αιρετοί διαφεύγουν της δίωξης χάρη σε παρωχημένες προστασίες. Αλλά το κείμενο δεν λέει τίποτα για τις διοικήσεις που κλείνουν τα μάτια. Οι αρχές κατά της διαφθοράς θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς πόρους, αλλά ποιος θα ελέγχει την αποτελεσματικότητά τους;
Η εθνική στρατηγική κατά της διαφθοράς, που κάθε κράτος θα πρέπει να δημοσιεύσει, κινδυνεύει να γίνει άσκηση επικοινωνίας. Χωρίς δεσμευτικούς δείκτες ούτε κυρώσεις σε περίπτωση αδράνειας, δεν θα δεσμεύσει κανέναν. Η φιλελεύθερη εναλλακτική θα ήταν να ενισχυθεί η διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων και να μειωθούν οι ευκαιρίες διαφθοράς απλοποιώντας τους κανονισμούς, αντί να συσσωρεύονται υποχρεώσεις αναφοράς.
Ένα πρόστιμο 40 εκατομμυρίων ευρώ δεν αποτρέπει ένα καρτέλ, καταστρέφει μια ΜΜΕ που δεν έχει τα μέσα να υπερασπιστεί τον εαυτό της.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 26 Μαρτίου 2026, με 581 ψήφους υπέρ, 21 κατά και 42 αποχές, την οδηγία (ΕΕ) 2026/1021 που καθορίζει ορισμούς και ελάχιστες ποινές για τη διαφθορά σε ολόκληρη την Ένωση. Το κείμενο είναι οριστικό. Πίσω από την φαινομενική ομοφωνία, ένα συγκεκριμένο ερώτημα: ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό αυτής της εναρμόνισης;
Ο δηλωμένος στόχος είναι αξιέπαινος: να τερματιστούν οι διαφορές μεταχείρισης μεταξύ Παρισιού, Ρώμης και Βαρσοβίας. Αλλά η μέθοδος που επιλέχθηκε, αυτή των δεσμευτικών ελάχιστων κανόνων, επιβάλλει στις επιχειρήσεις νέα κόστη συμμόρφωσης. Τα προβλεπόμενα πρόστιμα, έως 5 % του παγκόσμιου κύκλου εργασιών, παρουσιάζονται ως αποτρεπτικά. Για μια εξαγωγική ΜΜΕ, ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος γίνεται υπαρξιακός, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις θα μπορούν να απορροφήσουν αυτά τα ποσά.
Το κατώτατο όριο των 10 000 ευρώ για την υπεξαίρεση απεικονίζει την ασάφεια: κάτω από αυτό, τα κράτη μπορούν να επιλέξουν να μην ποινικοποιήσουν. Αλλά η σώρευση συνδεδεμένων πράξεων του ίδιου δράστη σημαίνει ότι μια σειρά μικρών υπεξαιρέσεων μπορεί να ανατρέψει την κατηγορία. Για έναν διευθυντή, τα όρια μεταξύ αμέλειας και αδικήματος γίνονται θολά, και η συμμόρφωση με τον νόμο απαιτεί δαπανηρή αναλυτική λογιστική.
Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη να άρουν τα προνόμια και τις ασυλίες των εθνικών αξιωματούχων για αδικήματα διαφθοράς. Αυτό είναι μια πραγματική πρόοδος: πολύ συχνά, οι αιρετοί διαφεύγουν της δίωξης χάρη σε παρωχημένες προστασίες. Αλλά το κείμενο δεν λέει τίποτα για τις διοικήσεις που κλείνουν τα μάτια. Οι αρχές κατά της διαφθοράς θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς πόρους, αλλά ποιος θα ελέγχει την αποτελεσματικότητά τους;
Η εθνική στρατηγική κατά της διαφθοράς, που κάθε κράτος θα πρέπει να δημοσιεύσει, κινδυνεύει να γίνει άσκηση επικοινωνίας. Χωρίς δεσμευτικούς δείκτες ούτε κυρώσεις σε περίπτωση αδράνειας, δεν θα δεσμεύσει κανέναν. Η φιλελεύθερη εναλλακτική θα ήταν να ενισχυθεί η διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων και να μειωθούν οι ευκαιρίες διαφθοράς απλοποιώντας τους κανονισμούς, αντί να συσσωρεύονται υποχρεώσεις αναφοράς.
Ένα πρόστιμο 40 εκατομμυρίων ευρώ δεν αποτρέπει ένα καρτέλ, καταστρέφει μια ΜΜΕ που δεν έχει τα μέσα να υπερασπιστεί τον εαυτό της.
