Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαντά στην Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών "My Voice, My Choice", η οποία ζητά εγγυήσεις για ασφαλή και προσιτή άμβλωση. Το κείμενο, που υιοθετήθηκε τον Απρίλιο του 2024, αφορά όλους τους πολίτες της ΕΕ και εστιάζει στην προστασία της υγείας και των δικαιωμάτων των γυναικών. Αναγνωρίζει ότι οι περιορισμοί στην πρόσβαση δημιουργούν κινδύνους και ανισότητες.
Το κείμενο βασίζεται στις αρχές της Χάρτας των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, στις συνθήκες και σε διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κύριος στόχος είναι η προώθηση της ισότητας των φύλων και η προστασία της σωματικής αυτοδιάθεσης, αναγνωρίζοντας την πρόσβαση σε ασφαλείς και νόμιμες υπηρεσίες υγείας σε θέματα αναπαραγωγής ως θεμελιώδες δικαίωμα. Το πλαίσιο περιλαμβάνει και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.
Η απόφαση του Κοινοβουλίου αποτελεί πολιτική θέση και δεν είναι άμεσα δεσμευτική νομοθεσία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τώρα τα αιτήματα και, εντός έξι μηνών από την επικύρωση της πρωτοβουλίας, θα δηλώσει ποια μέτρα σκοπεύει να προτείνει. Η τελική νομοθετική διαδικασία, εάν ξεκινήσει, θα ακολουθήσει τη συνηθισμένη διαδικασία συνδιαλλαγής μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου. Η εφαρμογή οποιασδήποτε μελλοντικής οδηγίας θα είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών, σεβαστή τις εθνικές αρμοδιότητες στον τομέα της υγείας.
Για τους πολίτες, ιδίως τις γυναίκες, η πιθανή μελλοντική νομοθεσία στοχεύει στη μείωση των κινδύνων από μη ασφαλείς πρακτικές και στην προώθηση της ισότητας. Οι οργανισμοί υγείας μπορεί να λάβουν καθοδήγηση και πιθανή χρηματοδότηση. Τα κράτη μέλη με περιορισμένη πρόσβαση θα έχουν τη δυνατότητα για εκούσια υποστήριξη. Το κείμενο αναγνωρίζει ότι οι τρέχουσες καταστάσεις ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των χωρών της ΕΕ ως προς τους νόμους, τη χρηματοδότηση και τις διαθέσιμες μεθόδους, με στόχο την προώθηση μιας πιο ομοιόμορφης προστασίας των δικαιωμάτων.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 17 Δεκεμβρίου 2025 ένα ψήφισμα που υποδέχεται την πρωτοβουλία πολιτών «My Voice, My Choice» και ζητά από την Επιτροπή να δημιουργήσει μηχανισμό αλληλεγγύης για την άμβλωση. Όμως το κείμενο αυτό δεν έχει καμία δεσμευτική ισχύ: καλεί, επαναλαμβάνει, προτρέπει. Τα 1,2 εκατομμύρια υπογραφών γίνονται ευσεβής πόθος, και ο λογαριασμός παραμένει στα αζήτητα του επόμενου δημοσιονομικού πλαισίου.
Η υγεία παραμένει εθνική αρμοδιότητα. Η Ένωση μπορεί να στηρίζει, να συντονίζει, να χρηματοδοτεί έργα, αλλά δεν μπορεί ούτε να νομοθετεί για την πρόσβαση στην άμβλωση ούτε να επιβάλλει κανόνες στα κράτη. Το ψήφισμα το αναγνωρίζει μισόλογα μιλώντας για μηχανισμό «ανοιχτό σε εθελοντικά συμμετέχοντα κράτη μέλη» και «χωρίς παρέμβαση στους εθνικούς νόμους και κανονισμούς». Μόνο που ο μηχανισμός που επικαλείται, δηλαδή χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης στα κράτη που προσφέρουν ασφαλή άμβλωση σε κάθε πρόσωπο που διαμένει στην Ένωση, ισοδυναμεί με το να πληρώνουν από τον κοινό προϋπολογισμό πολιτικές που ορισμένα κράτη απορρίπτουν. Η επιδεικνυόμενη γενναιοδωρία δεν είναι μεταβίβαση αρμοδιότητας, αλλά δημιουργεί πολιτική και δημοσιονομική πίεση που παρακάμπτει την αρχή της επικουρικότητας.
Ο μηχανισμός αλληλεγγύης δεν υπάρχει ακόμη: θα απαιτούνταν νομοθετική πρόταση της Επιτροπής και στη συνέχεια συμφωνία του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Το ψήφισμα απλώς ζητά αυτή την πρόταση. Στο μεταξύ, οι πολίτες που υπέγραψαν την ΕΠΠ δεν κέρδισαν παρά μια δήλωση προθέσεων. Το κόστος της αναμονής είναι πραγματικό: γυναίκες συνεχίζουν να μετακινούνται από το ένα κράτος στο άλλο, με τα έξοδα και τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται, ενώ τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά κονδύλια, όπως το πρόγραμμα EU4Health, δεν αξιοποιούνται πλήρως για την πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας (σημείο 6).
Το σημείο 7 επαναλαμβάνει την έκκληση να εγγραφεί το δικαίωμα στην άμβλωση στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και προτρέπει το Συμβούλιο να συγκαλέσει συνέλευση για την αναθεώρηση των Συνθηκών. Πρόκειται για πολιτικό αίτημα, όχι για νομική τροποποίηση. Η αναθεώρηση των Συνθηκών απαιτεί ομοφωνία των κρατών μελών και εθνική επικύρωση. Στο μεταξύ, το ψήφισμα δεν αλλάζει τον Χάρτη και δεν δημιουργεί κανένα νέο δικαίωμα. Εκφράζει μια πλειοψηφία, αλλά μια πλειοψηφία δεν κάνει νόμο.
Το κείμενο καταγγέλλει επίσης τα αντι-έμφυλα κινήματα και ζητά ισχυρότερη ευρωπαϊκή δράση εναντίον τους (σημείο 5). Πίσω από την αξιέπαινη πρόθεση προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών κρύβεται ένας κίνδυνος: να οριστεί διά νόμου τι είναι αποδεκτό κίνημα και τι όχι. Η ελευθερία έκφρασης και συνάθροισης δεν προστατεύεται με τον στιγματισμό ομάδων, αλλά με τη διασφάλιση ανοιχτού διαλόγου. Οι εκλεγμένοι που ψηφίζουν αυτό το κείμενο θα πρέπει να λογοδοτήσουν στους πολίτες για αυτή την επέκταση του πολιτικού ελέγχου στην κοινωνία των πολιτών.
Ένα ψήφισμα που καλεί, προτρέπει και επαναλαμβάνει δεν είναι νόμος: είναι μια ευχή της οποίας ο λογαριασμός μένει απλήρωτος.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 17 Δεκεμβρίου 2025 ένα ψήφισμα που υποδέχεται την πρωτοβουλία πολιτών «My Voice, My Choice» και ζητά από την Επιτροπή να δημιουργήσει μηχανισμό αλληλεγγύης για την άμβλωση. Όμως το κείμενο αυτό δεν έχει καμία δεσμευτική ισχύ: καλεί, επαναλαμβάνει, προτρέπει. Τα 1,2 εκατομμύρια υπογραφών γίνονται ευσεβής πόθος, και ο λογαριασμός παραμένει στα αζήτητα του επόμενου δημοσιονομικού πλαισίου.
Η υγεία παραμένει εθνική αρμοδιότητα. Η Ένωση μπορεί να στηρίζει, να συντονίζει, να χρηματοδοτεί έργα, αλλά δεν μπορεί ούτε να νομοθετεί για την πρόσβαση στην άμβλωση ούτε να επιβάλλει κανόνες στα κράτη. Το ψήφισμα το αναγνωρίζει μισόλογα μιλώντας για μηχανισμό «ανοιχτό σε εθελοντικά συμμετέχοντα κράτη μέλη» και «χωρίς παρέμβαση στους εθνικούς νόμους και κανονισμούς». Μόνο που ο μηχανισμός που επικαλείται, δηλαδή χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης στα κράτη που προσφέρουν ασφαλή άμβλωση σε κάθε πρόσωπο που διαμένει στην Ένωση, ισοδυναμεί με το να πληρώνουν από τον κοινό προϋπολογισμό πολιτικές που ορισμένα κράτη απορρίπτουν. Η επιδεικνυόμενη γενναιοδωρία δεν είναι μεταβίβαση αρμοδιότητας, αλλά δημιουργεί πολιτική και δημοσιονομική πίεση που παρακάμπτει την αρχή της επικουρικότητας.
Ο μηχανισμός αλληλεγγύης δεν υπάρχει ακόμη: θα απαιτούνταν νομοθετική πρόταση της Επιτροπής και στη συνέχεια συμφωνία του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Το ψήφισμα απλώς ζητά αυτή την πρόταση. Στο μεταξύ, οι πολίτες που υπέγραψαν την ΕΠΠ δεν κέρδισαν παρά μια δήλωση προθέσεων. Το κόστος της αναμονής είναι πραγματικό: γυναίκες συνεχίζουν να μετακινούνται από το ένα κράτος στο άλλο, με τα έξοδα και τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται, ενώ τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά κονδύλια, όπως το πρόγραμμα EU4Health, δεν αξιοποιούνται πλήρως για την πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας (σημείο 6).
Το σημείο 7 επαναλαμβάνει την έκκληση να εγγραφεί το δικαίωμα στην άμβλωση στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και προτρέπει το Συμβούλιο να συγκαλέσει συνέλευση για την αναθεώρηση των Συνθηκών. Πρόκειται για πολιτικό αίτημα, όχι για νομική τροποποίηση. Η αναθεώρηση των Συνθηκών απαιτεί ομοφωνία των κρατών μελών και εθνική επικύρωση. Στο μεταξύ, το ψήφισμα δεν αλλάζει τον Χάρτη και δεν δημιουργεί κανένα νέο δικαίωμα. Εκφράζει μια πλειοψηφία, αλλά μια πλειοψηφία δεν κάνει νόμο.
Το κείμενο καταγγέλλει επίσης τα αντι-έμφυλα κινήματα και ζητά ισχυρότερη ευρωπαϊκή δράση εναντίον τους (σημείο 5). Πίσω από την αξιέπαινη πρόθεση προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών κρύβεται ένας κίνδυνος: να οριστεί διά νόμου τι είναι αποδεκτό κίνημα και τι όχι. Η ελευθερία έκφρασης και συνάθροισης δεν προστατεύεται με τον στιγματισμό ομάδων, αλλά με τη διασφάλιση ανοιχτού διαλόγου. Οι εκλεγμένοι που ψηφίζουν αυτό το κείμενο θα πρέπει να λογοδοτήσουν στους πολίτες για αυτή την επέκταση του πολιτικού ελέγχου στην κοινωνία των πολιτών.
Ένα ψήφισμα που καλεί, προτρέπει και επαναλαμβάνει δεν είναι νόμος: είναι μια ευχή της οποίας ο λογαριασμός μένει απλήρωτος.
